Mình từng nghĩ môn thực tập là môn "dễ thở" nhất học kỳ: đi làm đủ giờ, cuối kỳ viết lại những gì đã làm là xong. Rồi mình nhận bản nháp đầu tiên về với lời phê quen thuộc của môn này: quá nhiều mô tả, quá ít phân tích. Hóa ra phần khó của COMM2695 không nằm ở chỗ thực tập, mà nằm ở chỗ viết về kỳ thực tập đó sao cho ra một bài học thuật.
COMM2695 là môn gì?
Media and Communication Internship là môn thực tập của sinh viên ngành truyền thông tại RMIT Việt Nam: bạn làm việc thực tế tại một tổ chức, rồi nộp các bài viết học thuật về trải nghiệm đó. Ở các kỳ trước, dạng bài được nhắc tới nhiều nhất là critical internship review cùng các bài reflective report. Chữ quan trọng nhất trong tên dạng bài là "critical": người chấm không cần biết bạn đã làm những việc gì, họ cần biết bạn hiểu được gì từ những việc đó.
Cấu trúc assessment, trọng số và word count thay đổi theo kỳ; mọi mô tả trong bài là mặt bằng các kỳ trước. Course guide trên Canvas của đúng kỳ bạn học là nguồn duy nhất đáng tin.
Cấu trúc đánh giá (tính tới 2026): các kỳ gần đây môn thường trộn ba nhóm điểm: bài kiểm tra hoặc quiz theo tuần (nắm lý thuyết), assignment/task cá nhân hoặc nhóm (phần nặng điểm nhất, chính là thứ bài này hướng dẫn), và bài đánh giá cuối kỳ. Kỳ 2026 của bạn dùng đúng cấu hình nào, trọng số bao nhiêu: mở course guide trên Canvas để đối chiếu trước khi phân bổ thời gian.
Critical internship review: viết sao cho ra chữ "critical"
- Chọn hai ba khoảnh khắc then chốt, đừng kể tuần tự. Bài kể theo dòng thời gian "tuần 1 em làm X, tuần 2 em làm Y" là công thức của band điểm thấp. Chọn những sự kiện làm bạn thay đổi cách nghĩ: một chiến dịch không đạt kỳ vọng, một lần brief bị hiểu sai, một quy trình duyệt nội dung khác hẳn những gì học trên lớp.
- Mô tả ngắn, phân tích dài. Mỗi sự kiện chỉ cần vài câu bối cảnh, phần còn lại dành cho câu hỏi vì sao nó xảy ra, nó nói gì về cách ngành truyền thông vận hành, và bạn sẽ làm khác đi thế nào.
- Nối trải nghiệm với lý thuyết truyền thông đã học. Đây là thứ tách bài học thuật khỏi bài tâm sự. Quy trình duyệt bài ở công ty nối được với khái niệm gatekeeping; cách fanpage chọn nội dung nối với lý thuyết về audience; khủng hoảng nhỏ bạn chứng kiến nối với bài học về quản trị truyền thông. Mỗi kết nối kèm trích dẫn nguồn đàng hoàng.
- Đánh giá cả hai chiều, có bằng chứng. Critical không có nghĩa là chê. Nhận xét tổ chức lẫn chính mình đều cần dẫn chứng cụ thể: bạn học được kỹ năng gì, thiếu hụt nào lộ ra, môi trường đó hỗ trợ hay cản trở việc học của bạn ở điểm nào.
Kể việc và phân tích trải nghiệm: ranh giới ăn điểm
Cách tự kiểm nhanh nhất mình hay chỉ các em khóa dưới: đọc từng đoạn và hỏi "đoạn này một người không đi thực tập cùng mình có viết được không?". Nếu có, đó là mô tả. "Em đăng ba bài mỗi tuần lên fanpage" ai cũng viết được; "việc lịch đăng bị dồn vào cuối tuần cho thấy công ty ưu tiên chỉ tiêu số lượng hơn tương tác, trái với những gì mình học về hành vi audience" thì chỉ người đã quan sát và suy nghĩ mới viết được. Muốn có khung để đi từ mô tả tới bài học một cách hệ thống, mô hình DIEP trong bài cách viết reflective writing theo mô hình DIEP của tụi mình áp thẳng vào internship review được: bốn bước Describe, Interpret, Evaluate, Plan chính là bộ khung chống kể lể.
Nếu bạn viết xong bản nháp mà không chắc tỷ lệ mô tả và phân tích đã ổn chưa, tụi mình nhận review bài trước khi nộp, đối chiếu từng tiêu chí rubric. Xem chi tiết ở bảng báo giá của 7 Writing Service nhé.
Câu hỏi thường gặp
Thực tập ở công ty nhỏ có bị thiệt khi viết bài không?
Không. Người chấm đánh giá chất lượng phân tích, không đánh giá độ nổi tiếng của công ty. Công ty nhỏ thậm chí dễ viết hơn vì bạn được chạm vào nhiều khâu, có nhiều quan sát để phân tích.
Viết tiêu cực về nơi thực tập có bị trừ điểm không?
Không, miễn là công bằng và có dẫn chứng. Một trải nghiệm không suôn sẻ được phân tích sâu thường ăn điểm hơn một kỳ thực tập "mọi thứ đều tuyệt vời" viết hời hợt. Giữ giọng chuyên nghiệp, tránh công kích cá nhân.
Reflective report khác gì critical review?
Hai dạng bài họ hàng gần: reflective report thiên về quá trình học của chính bạn theo từng giai đoạn, critical review đánh giá tổng thể trải nghiệm và tổ chức. Cả hai cùng chấm độ sâu phân tích, và đề của kỳ bạn học sẽ ghi rõ yêu cầu từng bài.
Cần hỗ trợ 1-1 cho môn này? Xem bảng giá và quy trình nhận hỗ trợ của 7 Writing Service.