ASN01 của COMM2374 không phải là bài vẽ sơ đồ stakeholder cho đẹp slide, mà là bài kiểm tra xem bạn có nhìn một tổ chức bằng con mắt của người làm PR hay chưa: ai có quyền lực với nó, ai quan tâm tới nó, và nó cần nói chuyện với từng nhóm bằng cách nào. Nếu bạn vừa vào Professional Communication và hơi chưng hửng vì môn PR đầu tiên chưa dạy viết thông cáo báo chí ngay, bạn đang đứng đúng chỗ mọi khóa trước từng đứng, và bài này là tấm bản đồ ba chặng ASN01, ASN02, ASN03 mà tụi mình ước gì có từ đầu kỳ.

Bức tranh môn học: ba bài, ba kỹ năng khác nhau

Cấu trúc ba assignment của COMM2374 ổn định qua nhiều kỳ: ASN01 là bài phân tích cá nhân về tổ chức hoặc vấn đề công chúng, ASN02 là essay case study khoảng 1.600 từ phân tích một campaign PR có thật, và ASN03 là bài nhóm gồm báo cáo campaign kèm thuyết trình. Trọng số từng bài không được công bố rộng rãi bên ngoài hệ thống môn học, nên mình không bịa số phần trăm; bạn mở course guide trên Canvas của kỳ mình học để chốt trọng số và deadline, rồi quay lại đây để biết từng bài cần kỹ năng gì. Ba bài này thật ra là ba lớp của cùng một nghề: nhìn đúng công chúng, phân tích được campaign của người khác, rồi tự thiết kế campaign của mình.

ASN01: stakeholder map, và một cảnh báo về đề bài

Dạng đề kinh điển: power/interest matrix

Ở các cohort 2021 và 2022, ASN01 là bài lập bản đồ stakeholder cho một tổ chức thật bằng power/interest matrix: xếp từng nhóm liên quan vào các ô như manage closely, keep satisfied, monitor dựa trên hai trục quyền lực và mức quan tâm. Bài mẫu được truyền tay nhiều nhất phân tích KOTO, doanh nghiệp xã hội đào tạo nghề cho thanh thiếu niên khó khăn; một biến thể phân tích MoMo thậm chí được đưa lên trang showcase chính thức của RMIT Việt Nam. Điểm chung của các bài được chọn làm mẫu: mỗi stakeholder nằm ở ô nào đều có lý do được viết ra thành lời, không phải một sơ đồ câm.

Cảnh báo trôi đề

Từ khoảng cohort 2024, đề ASN01 đã đổi dạng ở một số kỳ thành “Review of a public issue”: chọn một vấn đề công chúng gắn với một thương hiệu và phân tích nó, với bài mẫu quen thuộc phân tích Closeup Việt Nam. Nghĩa là bài mẫu stakeholder map cũ vẫn quý về tư duy nhưng có thể sai dạng với kỳ của bạn. Việc đầu tiên khi nhận brief ASN01: xác định kỳ mình thuộc dạng nào, rồi mới chọn bài mẫu để học theo.

Làm đúng, làm sai ở ASN01

  • Làm đúng: mỗi vị trí trên matrix kèm một câu lý do dựa trên cả hai trục. Câu mẫu bạn có thể mượn khung: “Nhóm cơ quan quản lý nằm ở ô manage closely vì họ vừa có quyền cấp phép hoạt động, vừa quan tâm trực tiếp tới cách tổ chức xử lý dữ liệu người dùng.”
  • Làm sai: xếp “khách hàng, báo chí, chính phủ” chung một ô rồi đi tiếp, không ai biết vì sao họ đứng đó.
  • Làm đúng: chọn tổ chức có đủ thông tin công khai (báo chí độc lập, báo cáo, phát ngôn chính thức) để mỗi nhận định có nguồn.
  • Làm sai: chọn tổ chức quá kín tiếng rồi lấp chỗ trống bằng suy đoán, người chấm nhận ra ngay vì không có trích dẫn nào chống lưng.

ASN02: essay 1.600 từ, ranh giới giữa kể và phân tích

ASN02 là bài cá nhân nặng ký nhất về mặt viết: một essay case study khoảng 1.600 từ phân tích một campaign PR có thật bằng lý thuyết môn học, có trích dẫn, có Turnitin. Bài đạt HD của môn này được truyền tay như của quý, và những case từng được phân tích cho thấy khẩu vị của đề: campaign của Energizer tại Nhật, bài toán xây nhận biết thương hiệu khi đối đầu một tên tuổi lớn như Panasonic. Một bài mẫu khác phân tích campaign của KFC và dẫn số cụ thể: 564 lượt nhắc trên truyền thông và hơn 662 triệu lượt xem. Chi tiết đó nói lên tiêu chuẩn quan trọng nhất của dạng bài này: bài điểm cao đo campaign bằng số liệu công khai, không bằng cảm nhận.

Ranh giới giữa band PA và band HD nằm ở một câu hỏi: bạn đang mô tả hay đang phân tích? Mô tả là liệt kê: “campaign dùng KOL nên viral”. Phân tích là chuỗi nhân quả có lý thuyết đứng sau: campaign đặt mục tiêu gì, nhắm nhóm công chúng nào, chiến thuật nào được chọn để chạm nhóm đó, kết quả đo được ra sao, và mô hình truyền thông nào giải thích vì sao nó chạy hoặc không chạy. Mỗi mắt xích thiếu là một lần bài tụt về phía kể chuyện. Câu thesis mẫu bạn có thể mượn nhịp rồi thay nội dung: “Bài luận này lập luận rằng campaign X thành công về earned media nhưng thất bại ở đối thoại hai chiều, vì toàn bộ chiến thuật đều là truyền thông một chiều từ thương hiệu tới công chúng.”

Viết đúng, viết sai ở ASN02

  • Viết đúng: mỗi luận điểm đi đủ bộ ba: dẫn chứng từ campaign, khái niệm lý thuyết được nêu tên, và trích nguồn học thuật cho khái niệm đó.
  • Viết sai: cả bài không một khái niệm môn học nào được gọi tên; essay PR không lý thuyết chỉ là bài bình luận mạng xã hội viết dài.
  • Viết đúng: có phần đánh giá hai mặt, campaign nổi tiếng vẫn có điểm yếu và bạn chỉ ra được nó bằng bằng chứng.
  • Viết sai: khen một chiều từ mở tới kết, và lấy bài PR của chính thương hiệu làm nguồn khách quan.

Về kỹ thuật dựng đoạn, mỗi đoạn phân tích của ASN02 đi đúng khung mà tụi mình đã viết kỹ trong bài cách viết đoạn văn opinion: nêu ý, dẫn chứng từ campaign, giải thích bằng lý thuyết, nối về luận điểm chung.

ASN03: campaign nhóm, nơi điểm cá nhân vẫn là của bạn

ASN03 là bài nhóm khép môn: thiết kế một campaign PR hoàn chỉnh, nộp báo cáo kèm thuyết trình. Bài mẫu đáng học nhất là báo cáo 19 trang của một nhóm làm cho Olay Việt Nam với chủ đề trao quyền cho phụ nữ Việt: từ nghiên cứu bối cảnh, xác định công chúng mục tiêu, tới thông điệp và chiến thuật, tất cả nối thành một đường thẳng. Môn này cũng có peer evaluation form, nghĩa là đóng góp của từng người được đồng đội đánh giá và điểm cá nhân có thể phản ánh điều đó; chia việc rõ và giữ bằng chứng đóng góp từ tuần đầu là cách tự bảo vệ đơn giản nhất.

Làm đúng, làm sai ở ASN03

  • Làm đúng: ý tưởng campaign mọc từ insight về công chúng đã phân tích ở phần nghiên cứu; người chấm phải lần ngược được từ chiến thuật về insight.
  • Làm sai: nghĩ big idea trước rồi đi tìm số liệu minh họa sau, bài sẽ đọc như quảng cáo tự thuyết phục.
  • Làm đúng: chia phần thuyết trình theo người nhưng thống nhất một template, một giọng, một mạch chuyển.
  • Làm sai: năm người năm phong cách slide, phần của ai người nấy lo, và giám khảo nhận ra ngay từ slide thứ hai.

Nếu bạn đã có bản nháp ASN02 hoặc bản kế hoạch ASN03 và muốn một người ngoài soi lại xem bài đang nghiêng về phía kể hay phía phân tích, lớp lý thuyết đã đủ dày chưa, tụi mình nhận review theo từng tiêu chí trước khi nộp. Chi tiết ở bảng báo giá của 7 Writing Service nhé.

Câu hỏi thường gặp

ASN01 kỳ này là stakeholder map hay review of a public issue?

Đề đã đổi dạng giữa các cohort: 2021-22 là stakeholder map với power/interest matrix, khoảng 2024 xuất hiện dạng review một vấn đề công chúng gắn với thương hiệu. Đọc brief kỳ mình trước, xác định dạng, rồi mới chọn bài mẫu tương ứng để học; học nhầm bài mẫu khác dạng là cách lạc đề nhanh nhất.

Chọn campaign Việt Nam hay quốc tế cho ASN02?

Chọn campaign có nhiều nguồn độc lập nhất. Campaign Việt Nam cho bạn lợi thế hiểu bối cảnh, nhưng phải kiểm tra trước xem có đủ bài báo và số liệu công khai để trích dẫn không; các bài mẫu điểm cao đều dẫn được số cụ thể về kết quả truyền thông, và bạn không lấy được số đó từ fanpage của nhãn.

Peer evaluation của ASN03 ảnh hưởng điểm thế nào?

Form đánh giá đồng đội tồn tại để phân biệt mức đóng góp trong nhóm, nên đừng coi bài nhóm là chỗ ẩn mình. Cách an toàn: phân công bằng văn bản từ buổi họp đầu, cập nhật tiến độ trên một kênh chung, và giữ bản nháp phần mình phụ trách để đóng góp của bạn luôn có dấu vết.

Cần hỗ trợ 1-1 cho môn này? Xem bảng giá và quy trình nhận hỗ trợ của 7 Writing Service.